Στην αυριανή (15/11 – 10.00) εκπομπή, σκέφτηκα να στραφούμε στην μουσική μιας ταινίας που οι περισσότεροι έχουμε δει:Πρόκειται για την ταινία «Amadeus» η οποία είναι μια απόπειρα βιογραφικής παρουσίασης του Μότσαρτ.

Φυσικά, πολλά από τα γεγονότα που διαδραματίζονται στην ταινία δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα! Η σχέση του Μότσαρτ με τον Antonio Salieri (που συνιστά τον άξονα της ταινίας), στην πραγματικότητα, ήταν μάλλον φιλική – αν και τα ιστορικά στοιχεία που υπάρχουν για την σχέση των δύο ανδρών είναι μάλλον φτωχά.Σε κάθε περίπτωση, η «ιδέα» του μίσους που υποτίθεται προς τρέφει ο Σαλιέρι προς τον Μότσαρτ νομίζω πως προέρχεται από ένα θαυμάσιο μονόπρακτο του Πούσκιν με τον τίτλο «Μότσαρτ και Σαλιέρι». Το έργο γράφτηκε το 1830, και εντάσσεται στον κύκλο «ιστοριών» που φέρουν τον τίτλο «Μικρές Τραγωδίες» (Εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή», Αθήνα 1991). Στις λίγες σελίδες της ιστορίας αυτής, προβάλλονται τα θέματα που αναπτύσσονται περαιτέρω στο θεατρικό του Peter Shaffer (πάνω στο οποίο βασίζεται και η ταινία): το παράπονο του Σαλιέρι για την έλλειψη δικαιοσύνης, ο φθόνος του προς τον Μότσαρτ, το ερώτημα πώς γίνεται να ενοικεί ένα τόσο τεράστιο χάρισμα σε μια τόσο επιπόλαια και ασεβή ύπαρξη, η αδυναμία συμβιβασμού με την μετριότητα και την απουσία αναγνώρισης.

Παρόλη την ιστορική ανακρίβεια, η ταινία βλέπεται ευχάριστα, είναι πολύ καλογυρισμένη, και – ίσως το πιο σπουδαίο- είναι γεμάτη από την θεία μουσική του Μότσαρτ.Σε αυτή την μουσική σκέφτηκα να σταθούμε στην εκπομπή: να πούμε δυο λόγια για κάποια από τα έργα που ακούγονται στην ταινία, και να ακούσουμε ορισμένα αποσπάσματα αυτών.Στο “Amadeus” ακούγονται ορισμένα από τα κορυφαία έργα του συνθέτη: η 25η συμφωνία, η Σερενάτα για 13 πνευστά, η Μεγάλη Λειτουργία σε Ντο ελάσσονα, η άρια της «Βασίλισσας της Νύχτας» από τον Μαγικό Αυλό, το Requiem, και άλλα πολλά.Ακούγεται επίσης και ένα μικρό απόσπασμα από το Stabat Mater του Pergolesi, που άξιζε να προσέξουμε.

 

Καλή ακρόαση!

Χρήστος Μακρόπουλος